Home

Het geloof in de hebzucht

 

In dit boek beschrijf ik hoe het vooruitgangsgeloof in de loop van een aantal eeuwen vanaf de Renaissance is ontstaan en hoe dat allesbepalend voor de vormgeving van de westerse samenleving is geworden. Het heeft ertoe geleid dat het materialisme hoogtij viert en dat alles moet wijken voor de economische en technologische ontwikkeling. Ontwikkelingen die wij als goed, maar ook als niet tegen te houden ervaren. Als vanzelf zijn wij ook steeds meer gaan leven volgens de waarden die ons geloof in de vooruitgang vooronderstelt. De hebzucht en het individualisme, dat verworden is tot egoïsme, voorop. Hoewel het zijn stempel op onze cultuur heeft gedrukt, in de kunsten, de taal en vooral de moraal, is het christendom daar nooit wezenlijk van invloed op geweest. Dat heeft kunnen gebeuren doordat daarin het geloof in Jezus Christus als redder van de mensheid centraal is gesteld, in plaats van het geloof waaruit hij zelf leefde. Niemand kan immers twee heren dienen, het christelijk geloof en het vooruitgangsgeloof gaan niet samen.

Het succes van de vooruitgang leidt echter tot problemen. Dat is al lang zo, maar bijvoorbeeld de klimaatverandering, de uitputting van grondstoffen,de resistentie van bacteriën, de afnemende biodiversiteit, de werkloosheid en de ervaren gevoelens van zinloosheid dreigen onze maatschappij nu echt te gaan ontregelen. We zullen ons moeten matigen, maar in de financiële en economische crisis waarin wij nu verkeren wordt al zichtbaar wat minder of geen economische groei betekent. Op dit dilemma hebben wij geen antwoord. Het wordt zelfs niet als zodanig herkend.

Toch kunnen we andere waarden kiezen dan die waarvoor we hebben gekozen door ons te laten meeslepen met de vooruitgang en zo kiezen voor een vervuld bestaan in plaats van als vanzelf voor het geld. Aan het toenemend bewustzijn in de samenleving voor deze mogelijkheid wil dit boek een bijdrage zijn.